[My UK path| Con đường nước Anh] Phần 2: Khi lấy học bổng, tôi có gì?

Khoảng 54 triệu Bảng Anh. Đó là tổng số tiền học bổng mà tôi ước tính Vương quốc Anh đã trao cho học giả Chevening trong năm học 2015 – 2016. Đó là một con số khổng lồ, đương nhiên. Vương quốc Anh có lẽ rất giàu có khi trao tới hơn 1800 suất học bổng toàn phần bậc cao học cho sinh viên quốc tế. Riêng Việt Nam năm vừa rồi đã được 30 người.

Công nhận là tiền họ nhiều. Nhưng họ giàu đến mấy cũng không thừa để cho không. Trong những con số 54 triệu và 1800 người đó, đâu đó có những bài toán kinh tế tinh vi mà tôi không bao giờ biết được (Khoản này có lẽ nên dành cho Hoa Phương Giang, một Chevener đang học business analytics ở Imperial College London). Nhưng hiểu một cách đơn giản: để đảm bảo hiệu quả kinh tế, Chính phủ Anh nhắm đến những con người có khả năng trở thành lãnh đạo trong tương lai, những người họ gọi là “young elites from across the world”.

Nhưng dù có nhắm giỏi thế nào, việc nhìn người mà đoán tương lai của họ vẫn là điều gần như không thể, và việc trao học bổng cũng không khác mấy so với việc đặt cược hay nói cho có chuyên môn hơn là đầu tư mạo hiểm. Chính phủ Anh đặt cược rất nhiều vào mỗi Chevener, số tiền đủ để mỗi người học tập và sống thoải mái trong 1 năm. Để được đặt cược vào nhiều như thế, mỗi Chevener ít ra cũng phải có chút “gì đó” và kha khá nhiều may mắn. Phải không?

Tôi chẳng biết rõ những người cùng được học bổng như tôi năm nay lắm, nên những gì liên quan đến lý do được học bổng sau đây được tôi rút từ bản thân mình là chính.

  1. Tiếng Anh

Kiến thức và kĩ năng môn này của tôi tuy không phải gì to tát nhưng đã được rèn luyện qua thời gian dài, khoảng 16-17 năm gì đó. Cũng đã tích lũy đủ chất để ít nhất chưa gặp khó khăn nào đáng kể, tính từ khi có ý định nộp hồ sơ cho đến lúc đã kết thúc học kì 1 ở đây.

Đa số mọi người cho rằng không cần phải sử dụng tiếng Anh được đến trình độ đó. IELTS 7.0, thậm chí 6.5 với họ đã là quá đủ. Có khá nhiều bạn nói rằng tôi là trường hợp đặc biệt “khủng khiếp”, vì học Kiến trúc mà thi được IELTS 8.0. Họ nói cứ như thể tôi là người Sao Hỏa, còn họ là người Trái Đất và tôi không bao giờ hiểu được góc nhìn của họ (họ làm như tôi chưa bao giờ bắt đầu từ số không ấy :))

Tôi nghĩ thế này:

Thứ nhất, chuyện tôi học Kiến trúc và chuyện tôi được IELTS 8.0, vốn hai chuyện đó không có liên quan. Không có nghiên cứu nào chứng minh sinh viên khối tự nhiên có khả năng học ngôn ngữ kém hơn sinh viên khối xã hội cả. Nếu bạn kém một môn nào đó, tức là bạn đã dành ít thời gian cho nó. Bỏ qua các trường hợp không có điều kiện học tập, không được người thân chỉ bảo sớm (tôi là đứa may mắn vì có đủ mấy cái này), mỗi người đều có thời gian dành cho việc học như nhau. Thay vì dành thời gian để đi chơi hoặc ngủ, tôi chọn lên mạng tìm kiếm thông tin bằng tiếng Anh. Thế thì mới có cơ khá hơn được.

Tôi đã có lần lấy ví dụ việc học như đi 10,000 bậc cầu thang. Bước 1-2 bậc mỗi ngày chắc ai cũng làm được. Nhưng tôi chỉ khác những người lười ở chỗ ngày nào tôi cũng bước 2 bậc, và tôi cũng bắt đầu bước đi sớm. Phương pháp học cũng chỉ là tự học, “mưa dầm thấm lâu” chứ không có gì đặc biệt. Muốn hiểu thêm về cái này có thể lên Google tìm “quy tắc 10,000 giờ”.

Vì thế, đứa nào lấy cái hoàn cảnh học khối A ra để bao biện hay dẩm dít hơn là làm đòn bẩy tâng bốc cái điểm IELTS 7.5 – 8.5 của nó lên, tôi thấy khá là lợm.

Thứ hai, lấy IELTS để đánh giá trình độ tiếng Anh ở Việt Nam là không chính xác. Hầu như những người tôi biết đã thi IELTS đều phải luyện thi. Bằng cách này hay cách khác, họ biết những mánh khóe để được điểm cao. Hoặc họ dành nửa năm đến một năm ngồi luyện đề. Làm như thế thì kết quả của kì thi không phản ánh trình độ chính xác nữa. Kết quả ấy đã bị ảnh hưởng rất nhiều bởi kĩ xảo làm bài và sự quen thuộc của họ đối với các chủ đề. Cho nên việc họ được 6.5 hay 8.0 không đủ để chứng minh họ đã đạt trình độ cần thiết, chưa nói đến sang bên nước Anh có thể học hành thoải mái hay không. (mối liên hệ với việc học ở Anh sẽ được đề cập trong bài sau)

Tóm lại, muốn được học bổng thì hãy chăm chỉ học tiếng Anh. Học cho có chất chứ không phải để thi IELTS. Cũng đừng tự huyễn hoặc về bản thân rằng mình đã có nền vững chỉ qua cái điểm IELTS hay quá trình luyện thi (tôi đã gặp mấy bạn thi được 7.0 hay 6.5 bằng cách tự làm các đề suốt 6 tháng hay 1 năm, sau đó tự cho rằng kiến thức “nền” của mình như thế là vững lắm rồi). Nếu bạn phải bỏ ra 3 tháng hay thậm chí 6 tháng chỉ để luyện đề thi IELTS thì điểm số lúc này không phản ánh trình độ thực của bạn đâu. Người có kiến thức và kĩ năng thực thì không cần luyện đề kiểu đó. Đừng hiểu nhầm rằng tôi phản đối ai luyện đề. Tôi chỉ nói lên bản chất cái điểm IELTS và trình độ thôi, còn chọn cái nào là quyền của bạn.

  1. Tư duy và viết luận

Cái này nhất thiết nên đi học và có thầy phản biện. Tôi may mắn có cái niềm vui đó là học chỉ để … biết. Hồi cách đây 2 năm tôi tham gia một lớp học viết (mà thực ra cũng chẳng phải học viết, dù nó giúp tôi viết luận tốt hơn nhiều). Học phí lúc đó chỉ có 2.5 triệu đồng. Đổi lại tôi học được cách viết một bài luận hoàn chỉnh, với những ý tưởng được giải thích cặn kẽ, logic, chính xác, được chứng minh bằng các ví dụ và số liệu chắc chắn. Thực hồi đó đúng là học cho biết. Nhưng một khóa học 3 tháng với một khoản học phí rất thấp như vậy đã cho tôi một bước đệm rất tốt để sau này tôi có tự tin làm hồ sơ xin học bổng. Chưa kể nhờ học lớp đó mà sau này tôi quen được nhiều người bạn là học sinh các khóa sau của thầy.

  1. Bền bỉ nhưng “biết mình biết người”

Tôi mơ được đi du học từ khi còn rất bé, đơn giản vì bố tôi cũng được đi du học ở Nga. Bẵng đi một thời gian, đến khi tôi chuẩn bị thi đại học, tôi mới thật sự xác định rằng nhất định một ngày nào đó tôi phải được đi du học, ở một nước tiên tiến cỡ như Anh, Mỹ, Úc, chí ít cũng phải trong EU. Không chơi với Nga, không Đông Âu (vì không muốn học tiếng Nga), không Nhật hay Hàn hay Châu Á (vì không thích tiếng dùng kí tự tượng hình). Tôi cố gắng lấy điểm khá ở trường cùng với học ngoại ngữ như một bước đệm nhẹ nhàng để sau này lúc cần dùng là có. Đến lúc sắp tốt nghiệp tôi đã có DELF B2 tiếng Pháp, còn tiếng Anh thì tốt hơn tiếng Pháp nhiều. Có điều lúc tốt nghiệp tôi thấy mình có gì đó mơ hồ, chưa đủ để du học. Vì thế tôi đi làm để có thêm kiến thức về nhiều mảng.

Duyên số thế nào cuối cùng về với Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng (Việt Nam) và ngồi giám sát thi công cho Lotte Center Hanoi suốt 2 năm trời. Thời gian ở đây giúp tôi vỡ ra khá nhiều điều trong cách làm việc của người Việt Nam và đặc biệt ở các cơ quan, tổ chức công. Đến một lúc tự nhiên thấy mình đã đủ độ “chín” để cần và muốn đi học thêm. Lúc đó là tháng 8, tôi lên mạng tìm hiểu và biết đến Chevening. Nói thật lúc đầu tôi cũng thấy học bổng này “hoành tráng” quá, biết có đến lượt mình không. Nó cho phép học bất cứ ngành nào, mà lại cho từ học phí đến chi phí ăn ở và cả vé máy bay, bảo hiểm, phí xin visa, phí mua tài liệu, đi lại.

Tôi nghỉ hết mọi công việc ở nhà để chuẩn bị. Quan điểm của tôi là đã đánh phải ăn chắc. Tôi tìm tới thầy Nam, ông thầy dạy viết hồi trước, để xin học lớp viết luận xin học và học bổng.

Tôi và thầy nói chuyện với nhau để tìm ý. Sau đó tôi viết những bản nháp đầu tiên. Thiếu nội dung nào thầy lại bảo tôi viết thêm. Hồi đó tôi đã viết khá nhiều nên cũng không nhớ đã viết bao nhiêu từ. Thầy nói cái đống nguyên liệu tôi viết ra, chưa qua chỉnh sửa là khoảng 6000 từ. Sau đó hai thầy trò ngồi cặm cụi cắt ghép và chỉnh sửa để co 6000 từ đó lại thành 4 bài luận 300 từ, làm sao để súc tích, có cơ sở để thuyết phục mà ý tưởng độc đáo và quan trọng nhất vẫn được giữ lại. Quá trình này diễn ra trong khoảng 5 – 6 tuần gì đó, rất căng thẳng. Có hôm tôi với thầy ngồi đến 11h. Hôm viết xong bài luận, hai người ngồi suốt 5 tiếng đồng hồ từ 2h chiều đến 7h tối, viết xong ông nào ông nấy thở phào. Mà thế đã xong đâu. Cứ vài ngày tôi lại nghĩ ra cái này cái kia để sửa, cứ như thế cho đến vài ngày trước ngày nộp.

Chắc do thời gian làm việc cật lực này mà thầy tôi rất tin tưởng vào việc tôi sẽ được học bổng Chevening.

  1. Phẩm chất cá nhân

Những người được học bổng Chevening mà tôi quen đều thể hiện bản sắc cá nhân rất rõ. Nói chung họ không cần diễn (lưu ý: nói chung) mà khí chất thì không lẫn đi đâu được :v Tỉ dụ như thằng Hưng học ngành Công nghệ Sinh học ở Đại học Greenwich (Phát âm như Gren-itch), thuộc loại trời đánh, bắt đầu làm hồ sơ trước hạn 5 ngày ngày rồi được học bổng. Tôi nghĩ chỉ nhìn mặt nó thôi người ta đã thấy nó đầu lắm sỏi với cuội rồi vì biểu cảm của nó hết sức đặc biệt. Hay như Minh học Luật ở London School of Economics and Political Science với khuôn mặt của “hoa hậu thân thiện”. Mặt nó có chữ “GOODWILL” cộp trên đó.

Kết: Săn học bổng cần nhiều may mắn, vì những người cạnh tranh với bạn thì không hề xoàng mà quy trình chọn ứng viên thì rất bí mật. Cố gắng nghĩ cho kĩ xem tại sao phải đi học rồi học xong làm gì. Đừng bắt chước tôi nghỉ việc, trừ khi bạn có điều kiện như tôi. Vợ tôi, bố mẹ ruột và bố mẹ vợ tôi đều là những người vô cùng tuyệt vời.

 

Advertisements

About Long D. Hoang

* Chevening Scholar 2015 - 2016. * Master of Architecture in Environmental Design, University of Nottingham.
This entry was posted in My UK path, scholarship and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

10 Responses to [My UK path| Con đường nước Anh] Phần 2: Khi lấy học bổng, tôi có gì?

  1. Ngoc Lan says:

    “Học cho có chất chứ không phải để thi IELTS” thế nào là có chất anh. Và có nên lấy ielts làm thang đo cho sự tiến bộ trong quá trình học tiếng anh của mình không vì sự thật là khi anh học và làm đề ielts anh cũng bỏ rất nhiều thời gian để nghe tiếng anh hằng ngày, đọc những bài báo khó, nói và phân tích vấn đề và cả viết luận nửa. Và nếu ielts chỉ là con số thì nên luyện tập tiếng anh thế nào để đủ đi du học,đủ nghe thầy cô giảng bài hiểu và hòa nhập tốt và lấy cái gì làm thang đo cho sự tiến bộ của mình trong việc học tiếng anh du học.

    Like

  2. Ngoc Lan says:

    Học cho có chất chứ không phải để thi IELTS, vậy học cho có chất là thế nào anh. Nếu thời gian mình đầu tư mỗi ngày 3-4 tiếng để nghe, nói, đọc , viết tiếng anh trong quá trình học ielts thì đó có được xem là đang luyện tập tiếng anh du học không. Và cái ” chất” anh nói ở đây được đo bằng thước đo nào, làm thế nào bản thân mỗi người tự đánh giá được.

    Like

  3. Long D. Hoang says:

    Anh trả lời cả hai comment luôn nhé. Tạm thời em cứ coi học tiếng Anh có chất là học liên tục cho đến hết đời và không học để thi. Còn với anh, học có chất trước hết phải là học vì muốn biết nhiều hơn, thế thôi. Còn nếu cái kiến thức của mình mang lại giá trị cho người khác nữa thì quá tuyệt vời rồi.
    Mọi người luyện IELTS đương nhiên cũng sẽ tăng trình độ. Nhưng những gì họ học nó có liên quan đến các đề của IELTS, có sử dụng cả các kĩ năng làm bài thi. Chẳng hạn như thi nghe cũng không ít người gạch chân các từ trong đề hoặc tìm cách đoán câu trả lời. Cái vấn đề lớn nhất là những cách làm bài và sự quen thuộc với đề như vậy khiến tình huống của họ trong phòng thi không mô phỏng lại những gì họ gặp ngoài thực tế. Chẳng hạn đi ra ngoài nói chuyện thì làm gì có thời gian gạch chân hay đoán đề, và chủ đề nói chuyện sẽ rất đa dạng hoặc sâu chứ không nằm trong những cái người ta quen thuộc. Cho nên kì thi IELTS chỉ đánh giá được chính xác trình độ trong điều kiện người học trước đó không mất quá 1 tháng để làm quen với cách thi, và không dùng một cái trick nào để làm bài (trick ở đây được hiểu là các kĩ xảo khiến cho việc làm bài không mô phỏng tình huống thực tế, ví dụ như khi đọc sách em gạch chân từ là bình thường, nhưng khi nghe thì chả ai làm thế cả)
    Tất nhiên điểm IELTS của cùng một người mà tăng lên từ 1 điểm trở lên thì cũng chứng tỏ người đó có tiến bộ, nhưng vẫn không thể đánh giá được trình độ thực. Em có thể tra khung CEFR để xem một người được IELTS 6.5 – 8.0 (tương đương bậc C1) phải làm được những gì và đối chiếu xem thực sự những người đó có làm được vậy chưa.
    Nếu đầu tư 3,4 tiếng mỗi ngày để học theo cách em nói thì cũng là học đấy. Quan trọng là bao lâu, 1 năm 2 năm hay cả đời?
    Muốn biết đến trình độ nào là đủ đi du học thì còn phải xem định nghĩa thế nào là du học. Nếu một người chỉ cần vào một trường tầm trung bình ở nước ngoài, học cho qua để lấy cái bằng là được, thì tiếng Anh ra sao đâu có quan trọng với người ta đâu. Nếu thế, muốn đủ trình để du học rất đơn giản, cứ thi được IELTS 6.5 rồi sang đây thế nào cũng xong.
    Nếu muốn vào một khóa học thật sự tốt, câu chuyện rất khác, và chắc không dùng IELTS mà đo được. Trong hôm nay anh sẽ viết tiếp về việc học hành ở đây, sẽ có nhắc đến cái này.
    Việc đo cái chất đó chả quan trọng lắm, một khi đã xác định học cả đời. Nếu em thấy cần phải có cái gì đó để đo xem mình đã tiến bộ bao nhiêu, thì cứ thử xem trình độ của mình đã giúp mình xử lý được những tình huống nào trong sinh hoạt và công việc, và ở mức độ nào.

    Like

    • Ngọc Lan says:

      dạ vì blog anh không public comment nên em gõ 2 lần luôn ạ, cảm ơn chia sẻ của anh rất nhiều. Nếu đứng ở nhà và hình dung ra mình sẽ gặp khó khăn như thế nào trong việc sử dụng tiếng anh khi đi học thì rất khó. Em từng đọc là có rất nhiều người nói là họ thi ielts nói được 8.0 nhưng qua bên đó học chung với các bạn từ nhiều nước khác nhau, không chỉ là người bản địa nên cũng gặp mọt số khó khăn. Anh có thể chia sẻ thêm về vấn đề này không anh. Và em thấy là phần viết của ielts nó không bổ trợ gì được nhiều cho viết luận, viết luận văn với trên 1000 chữ, vậy làm sao để có thể viết tốt ở trường đại học bậc master anh.

      Like

      • Long D. Hoang says:

        Anh không chắc lắm về khó khăn của mọi người. Anh không gặp nhiều khó khăn về viết lách hay giao tiếp nói chung. Có một số trường hợp khó khăn thật nhưng rất ít, chủ yếu là với nhân viên bán hàng siêu thị nhưng sau cũng quen :))
        Để viết tốt em nên đi học viết luận vì sẽ có thầy dạy và chỉ ra các lỗi cho em. Ở Hà Nội có Nam Nguyễn chuyên dạy cái này.

        Like

  4. Ha Nguyen says:

    Em cảm ơn anh rất nhiều vì những chia sẻ và lời khuyên hữu ích về việc xin học bổng. Thực ra sau khi đọc một bài viết anh dùng để apply thì em cho rằng thành tích học tập cũng như đi làm của anh cũng không hẳn là bình thường như cách anh nói. Nhưng quan trọng, từ sau những chia sẻ của anh cũng như nhìn nhận lại những gì em đã đạt được, em nhận ra rằng khi thực sự cố gắng học hỏi và có đam mê thì chúng ta đều có thể đạt được những gì khiến bản thân cảm thấy mình xứng đáng nhận được. Em thấy anh nói rằng trong quá trình này anh có được không ít may mắn nhưng ngược lại em chắc rằng anh cũng đồng ý với em rằng: ” May mắn bắt nguồn từ trong tâm” .
    Em hi vọng rằng trong tương lai không xa em sẽ được “nhập hội” cùng các anh chị Cheveners :))))).
    Chúc anh gặt hái nhiều thành công trong cuộc sống!

    Like

  5. Pingback: Mục l | Long D. Hoang

  6. Pingback: Mục lục | Long D. Hoang

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s